อาบน้ำ ดูแลผิวหลังลุยน้ำสกปรก ผิวคัน ระคายเคือง ทำยังไง

น้ำท่วมขังมักปนทั้งโคลน เศษขยะ และสิ่งสกปรกที่มองไม่เห็น คนที่ต้องลุยน้ำเพื่อเก็บของหรือเดินทางกลับบ้าน มักมีผิวที่คัน แสบ หรือแดงตามขาและเท้าหลังจากนั้น บทความนี้ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์ แต่รวมวิธีดูแลผิวเบื้องต้นที่ทำได้เองที่บ้าน และบอกชัดว่าอาการแบบไหนไม่ควรรอ ต้องไปพบแพทย์

ล้างตัวให้เร็วที่สุดเมื่อขึ้นจากน้ำ

สิ่งที่ช่วยได้มากที่สุดคือเวลา ยิ่งน้ำสกปรกสัมผัสผิวนานเท่าไร ผิวก็ยิ่งระคายมากขึ้น เมื่อขึ้นจากน้ำแล้วให้ล้างตัวด้วยน้ำสะอาดไหลผ่านทันที ถ้ายังไม่มีที่อาบ ให้ล้างแค่ขาและเท้าด้วยน้ำสะอาดก่อน แล้วค่อยหาที่อาบเต็มตัวเมื่อถึงที่พัก

การล้างควรใช้น้ำสะอาดและสบู่หรือเจลอาบน้ำอ่อน ๆ ฟอกให้ทั่วโดยเฉพาะซอกนิ้วเท้า หลังเข่า และข้อพับ ซึ่งเป็นจุดที่สิ่งสกปรกติดค้างง่าย ไม่ต้องถูแรงจนผิวถลอก เพราะผิวที่เป็นแผลเล็ก ๆ จะระคายง่ายกว่าเดิม

ซับให้แห้ง ไม่ถู

หลังอาบน้ำให้ใช้ผ้าสะอาดซับน้ำเบา ๆ ไม่ใช่ถูแรง โดยเฉพาะซอกนิ้วเท้าที่ต้องซับให้แห้งจริง เพราะความอับชื้นระหว่างนิ้วทำให้ผิวเปื่อยและระคายได้ง่าย ใช้ผ้าผืนที่แห้งและสะอาดทุกครั้ง อย่าใช้ผ้าที่เปียกหรือผ้าที่ใช้แล้วหลายวันโดยไม่ซัก

ถ้าต้องกลับไปลุยน้ำอีก ให้เปลี่ยนถุงเท้าและรองเท้าให้แห้ง ไม่ใส่คู่เดิมที่เปียกต่อเนื่อง รองเท้าบูทยางที่ล้างสะอาดและตากให้แห้งก่อนใส่ซ้ำจะดีกว่า

ดูแลผิวหลังอาบน้ำ

ผิวที่โดนน้ำสกปรกและล้างหลายรอบมักแห้งตึงและคันง่าย หลังซับแห้งแล้ว ควรใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่อ่อนโยน และหลีกเลี่ยงการเกาจนเป็นรอย ถ้าคันมากให้ตัดเล็บให้สั้นไว้ เพื่อไม่ให้ผิวถลอกเวลาเผลอเกา การเกาจนเป็นแผลเป็นช่องให้สิ่งสกปรกเข้าได้ง่ายขึ้น

ไม่ควรทาสิ่งที่ไม่รู้ที่มาลงบนผิวที่เป็นแผลหรือผื่น เช่น ยาแก้พิษ ยาสมุนไพรที่ไม่ทราบส่วนผสม หรือน้ำยาฆ่าเชื้อเข้มข้น เพราะอาจทำให้ผิวระคายเพิ่ม และอาจบดบังอาการจริงจนแพทย์ประเมินยาก

อาการแบบไหนควรไปพบแพทย์

ถ้ามีบาดแผลที่เท้าหรือขาตอนลุยน้ำ แม้จะเป็นแผลเล็ก ให้ล้างให้สะอาดและสังเกตดูต่อ ถ้าแผลบวมแดงมากขึ้น ร้อน ปวดตุบ ๆ มีหนองหรือน้ำเหลืองไหล หรือมีไข้ ให้ไปพบแพทย์ทันที อย่ารอให้หายเอง ผื่นที่ลามเร็ว ผื่นเป็นตุ่มน้ำ หรือคันจนนอนไม่ได้หลายวัน ก็ควรให้แพทย์ดู เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคเรื้อรังที่ต้องกินยาประจำ ควรไปให้แพทย์ตรวจเร็วกว่าคนทั่วไป เพราะแผลเล็ก ๆ ของคนกลุ่มนี้อาจแย่ลงได้เร็ว

ถ้าเข้าข่ายเหตุฉุกเฉินทางการแพทย์ เช่น หายใจไม่สะดวก หมดสติ หรือมีอาการแพ้รุนแรง โทร 1669

เรื่องผลิตภัณฑ์อาบน้ำ ใช้ให้ตรงหน้าที่

เจลอาบน้ำเป็นเพียงผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดผิว ช่วยล้างสิ่งสกปรกออกจากผิวเท่านั้น ไม่ได้ฆ่าเชื้อ และไม่ได้ช่วยให้แผลหรือผื่นดีขึ้น ถ้าผิวมีอาการผิดปกติ การไปพบแพทย์สำคัญกว่าเลือกผลิตภัณฑ์เสมอ

สำหรับคนที่ผิวบอบบางและอยากได้เจลอาบน้ำสูตรอ่อนโยน Pimmycool มี นงลักษณ์ เจลอาบน้ำสมุนไพร สูตรผิวบอบบาง 120ml ให้เลือก ขนาด 120ml พอเหมาะกับการพกไปใช้ที่ศูนย์พักพิงหรือบ้านญาติ ถ้าใช้แล้วรู้สึกแสบหรือระคายเคือง ให้หยุดใช้และล้างออกด้วยน้ำสะอาด

สรุปสั้น ๆ

ล้างให้เร็ว ซับให้แห้ง ดูแลผิวเบา ๆ ไม่เกา ไม่ทาสิ่งที่ไม่รู้ที่มา และถ้าเจอแผล บวม แดง ร้อน มีหนอง มีไข้ หรือผื่นลามเร็ว ให้ไปพบแพทย์ทันที การดูแลตัวเองหลังลุยน้ำไม่ซับซ้อน แต่ต้องทำให้เร็วและสะอาด